Akreditasyon Nedir? TÜRKAK ve IAF Akreditasyonu Rehberi
Akredite belge ile akreditasyonsuz belge arasındaki fark, belgenizin ihalelerde ve ihracatta kabul görüp görmeyeceğini belirler. Bu rehberde akreditasyonun ne olduğunu, nasıl doğrulanacağını ve nelere dikkat edilmesi gerektiğini açıklıyoruz.
Akreditasyon Ne Anlama Gelir?
Akreditasyon; belgelendirme, muayene ve test hizmeti veren kuruluşların yetkinliğinin, tarafsızlığının ve yönetim sisteminin bağımsız bir ulusal kurum tarafından düzenli aralıklarla denetlenmesi ve onaylanmasıdır. Belgelendirme kuruluşları şirketleri denetler; akreditasyon kurumu ise belgelendirme kuruluşlarını denetler.
Türkiye'de bu görev TÜRKAK'a aittir. TÜRKAK; yönetim sistemi belgelendirmesi için ISO/IEC 17021-1, ürün belgelendirmesi için ISO/IEC 17065, personel belgelendirmesi için ISO/IEC 17024 ve laboratuvarlar için ISO/IEC 17025 standartlarını esas alır.
Bir ISO belgesinin uluslararası geçerliliği, akreditasyon zincirinden gelir: kuruluşunuz → akredite belgelendirme kuruluşu → ulusal akreditasyon kurumu → IAF çok taraflı tanıma anlaşması (MLA). Bu zincirin herhangi bir halkası eksikse belge, karşı tarafça kabul edilmeyebilir.
İlgili Sayfalar
Akreditasyon ve belge doğrulama konusunu tamamlayan içerikler.
TÜRKAK ve IAF üzerinden belge doğrulama adımlarının anlatıldığı detaylı rehber.
Başvurudan belgenin düzenlenmesine kadar belgelendirme sürecinin tüm aşamaları.
Mega-Cert kapsamındaki tüm ISO yönetim sistemi standartları ve hizmetleri.
Akreditasyon Neden Önemlidir?
İhale ve tedarikçi şartları
Kamu ihalelerinin ve büyük alıcıların şartnamelerinde çoğunlukla 'akredite kuruluştan alınmış belge' ifadesi yer alır.
İhracatta kabul
IAF MLA kapsamındaki akreditasyon, belgenizin yurt dışındaki müşteriler tarafından tanınmasını sağlar.
Denetim kalitesi
Akredite kuruluşlar; denetçi yetkinliği, denetim süresi ve tarafsızlık kuralları bakımından sürekli gözetim altındadır.
Marka güvenilirliği
Doğrulanabilir bir belge, müşteri denetimlerinde ve referans süreçlerinde itibar kaybı riskini ortadan kaldırır.
Akreditasyon Türleri ve İlgili Standartlar
| Faaliyet | Akreditasyon Standardı | Örnek Kapsam |
|---|---|---|
| Yönetim sistemi belgelendirme | ISO/IEC 17021-1 | ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001, ISO 27001 |
| Ürün belgelendirme | ISO/IEC 17065 | CE kapsamı, ürün uygunluk belgeleri |
| Personel belgelendirme | ISO/IEC 17024 | Kaynakçı, denetçi, teknik personel yetkinliği |
| Test ve kalibrasyon | ISO/IEC 17025 | Laboratuvar deney ve kalibrasyon raporları |
| Muayene | ISO/IEC 17020 | Periyodik kontrol ve saha muayenesi |
Akredite Belge Nasıl Doğrulanır?
Belgenin üzerinde akreditasyon markası, akreditasyon numarası, belgelendirme kuruluşunun adı, belge numarası, kapsam ve geçerlilik tarihleri bulunmalıdır. Bu bilgilerden herhangi biri eksikse belgeyi sorgulamadan kabul etmeyin.
1. Akreditasyon markasını kontrol edin
Belge üzerindeki marka ve numaranın, belgelendirme kuruluşunun akreditasyon numarasıyla eşleştiğini doğrulayın.
2. Akreditasyon kurumunun listesine bakın
TÜRKAK (veya ilgili ulusal kurum) resmi sitesinde kuruluşun akredite olduğu kapsamı görüntüleyin.
3. Kapsamı karşılaştırın
Belgedeki faaliyet kapsamının, kuruluşun akredite olduğu kapsam içinde kaldığından emin olun.
4. Belge numarasını sorgulayın
Belgelendirme kuruluşunun belge sorgulama ekranından numarayı doğrulayın; askıya alınmış veya iptal edilmiş belgeleri eleyin.
Akredite Belgelendirmede İzlenen Yol
- 01
Kapsam ve standart belirleme
Faaliyet alanınıza uygun standart ve akreditasyon kapsamı netleştirilir.
- 02
Teklif ve sözleşme
Çalışan sayısı, saha sayısı ve risk seviyesine göre denetim adam/gün süresi hesaplanır.
- 03
Aşama 1 denetimi
Doküman, kapsam ve hazır bulunuşluk incelenir; eksikler raporlanır.
- 04
Aşama 2 denetimi
Sistemin sahada uygulandığı objektif kanıtlarla doğrulanır.
- 05
Karar ve belgelendirme
Bağımsız belgelendirme kararı sonrası akreditasyon markalı belge düzenlenir.
- 06
Gözetim denetimleri
Belge geçerliliği yıllık gözetim denetimleriyle sürdürülür; 3 yılda bir yeniden belgelendirme yapılır.
Sık Sorulan Sorular
Akreditasyon nedir?
Akreditasyon, belgelendirme, muayene veya test yapan kuruluşların; tarafsızlık, yetkinlik ve süreç güvenilirliği açısından ulusal bir akreditasyon kurumu tarafından düzenli olarak denetlenip yetkilendirilmesidir. Kısaca 'denetleyeni denetleyen' mekanizmadır.
Akredite belge ne demek?
Akredite belge, akreditasyon kurumu tarafından yetkilendirilmiş bir belgelendirme kuruluşundan alınan ve üzerinde akreditasyon markası ile akreditasyon numarası bulunan sertifikadır. Akredite olmayan belgeler ihalelerde ve ihracatta çoğunlukla kabul edilmez.
TÜRKAK nedir?
TÜRKAK (Türk Akreditasyon Kurumu), Türkiye'nin tek ulusal akreditasyon kurumudur. ISO/IEC 17021-1, 17065, 17025 gibi standartlara göre belgelendirme, muayene ve test kuruluşlarını akredite eder.
IAF akreditasyonu ile TÜRKAK akreditasyonu arasındaki fark nedir?
IAF (International Accreditation Forum), ulusal akreditasyon kurumlarının karşılıklı tanıma anlaşmasıdır (MLA). TÜRKAK bu anlaşmanın tarafıdır; dolayısıyla TÜRKAK akreditasyonlu bir belge, IAF MLA kapsamındaki ülkelerde de tanınır.
ISO belgesinin akredite olup olmadığını nasıl kontrol ederim?
Belge üzerindeki akreditasyon markasını ve numarasını not edin, akreditasyon kurumunun resmi web sitesindeki akredite kuruluş listesinden belgelendirme kuruluşunu doğrulayın, ardından belgelendirme kuruluşunun kendi belge sorgulama ekranından sertifika numarasını sorgulayın. Kapsamın ve geçerlilik tarihinin de doğru olduğunu teyit edin.
Akredite olmayan ISO belgesi geçersiz mi?
Hukuken 'sahte' olmayabilir, ancak akreditasyonsuz belgeler kamu ihalelerinde, müşteri denetimlerinde ve ihracat süreçlerinde çoğunlukla reddedilir. Yatırımınızın karşılığını alabilmek için akredite kapsamda belgelendirme tercih edilmelidir.
Akredite Belgelendirme İçin Teklif Alın
Kapsamınıza uygun akredite belgelendirme seçeneklerini ve süreç takvimini birlikte planlayalım.
Ücretsiz Teklif Al