ISO 45001 Belgesi
Nedir, Nasıl Alınır?
Akredite OHSAS 18001 sertifikalarının geçiş dönemi 31 Mart 2021'de sona erdi. ISO 45001 belgelendirmesi ise mevzuat veya sözleşme özel olarak istemedikçe genel bir yasal zorunluluk değildir.
Hızlı cevap: ISO 45001, iş sağlığı ve güvenliği risklerini sistematik biçimde yönetmek için kullanılan uluslararası yönetim sistemi standardıdır. Standardı ISO yayımlar; ISO sertifika düzenlemez. Belgelendirme, bağımsız bir belgelendirme kuruluşunun Aşama 1–2 tetkikleri ve tarafsız belgelendirme kararıyla yürütülür.
- Eski OHSAS tabanlı sistemlerin ISO 45001 şartlarına uyarlanması
- Sektöre özel boşluk analizi ve risk değerlendirmesi
- Bağımsız belgelendirme başvurusunun süreç koordinasyonu
- Gözetim denetimlerine hazırlık ve yıllık destek
- ISO 9001 ve ISO 14001 ile entegre sistem
ISO 45001 Belgesi Nedir?
Bu sayfanın son güncellemesi itibarıyla ISO 45001:2018 yürürlüktedir. Kuruluşların iş sağlığı ve güvenliği risklerini yönetmesine ve İSG performansını iyileştirmesine yönelik standarda 2024 iklim değişikliği tadili uygulanır. ISO/DIS 45001 geliştirme ve oylama aşamasındaki bir taslaktır; yayımlanmış yeni standart değildir ve mevcut sertifikasyon şartlarını henüz değiştirmez. ISO 45001 resmî kaydı
ISO 45001:2018 vs OHSAS 18001
ISO 45001, çalışanların iş kazası ve meslek hastalığından korunması için gereksinimleri belirleyen uluslararası yönetim sistemi standardıdır.
ISO 45001; kuruluş bağlamı, liderlik, çalışanların danışma ve katılımı ile risk ve fırsatların yönetimini daha belirgin şekilde ele alır.
ISO yönetim sistemi standartlarının uyumlaştırılmış yapısı (HS) sayesinde ISO 9001 ve ISO 14001 ile entegre yönetim sistemi kurulabilir.
OHSAS 18001 vs ISO 45001:2018
| Kriter | OHSAS 18001 | ISO 45001:2018 |
|---|---|---|
| Sertifika durumu | Akredite sertifikalar için geçiş dönemi sona erdi | Yürürlükteki belgelendirme standardı |
| Yönetim sistemi yapısı | OHSAS'a özgü yapı | ISO uyumlaştırılmış yapısı (HS) |
| Kuruluş bağlamı | Ayrı bir bağlam maddesi bulunmaz | İç/dış hususlar ve ilgili taraflar değerlendirilir |
| Liderlik | İSG yönetim temsilcisi yaklaşımı öne çıkar | Üst yönetimin liderliği ve hesap verebilirliği vurgulanır |
| Çalışan katılımı | Katılım hükümleri daha sınırlı yapıdadır | Danışma ve katılım için açık süreç şartları bulunur |
| Risk yaklaşımı | Tehlike ve İSG risklerine odaklanır | İSG riskleriyle birlikte sistem risk ve fırsatları ele alınır |
ISO 45001 Belgesi Yasal Olarak Zorunlu mu?
Hayır, ISO 45001 belgelendirmesi Türkiye'de bütün işletmeler için genel bir yasal zorunluluk değildir. Bununla birlikte belirli müşteri sözleşmeleri, tedarikçi programları veya ihale şartnameleri sertifika isteyebilir. 6331 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülükler sertifikadan bağımsızdır; ISO 45001 bu yükümlülüklerin sistematik yönetilmesini destekler fakat tek başına tam hukuki uyum kanıtı değildir. 6331 Sayılı Kanun
Kimler İçin Gereklidir?
ISO 45001 her ölçek ve sektördeki kuruluşa uygulanabilir. Aşağıdaki sektörlerde risklerin çeşitliliği ve müşteri şartları nedeniyle özellikle yararlı olabilir.
İnşaat, Altyapı ve EPC Projeleri
Bazı ihale ve EPC projelerinde ISO 45001 ön yeterlilik veya tedarikçi değerlendirme kriteri olabilir. Her başvuruda güncel şartname ayrıca kontrol edilmelidir.
Üretim, Metal ve Kimya
Üretim, metal ve kimya tesislerinde tehlike kaynaklarının, operasyonel kontrollerin ve acil durum hazırlığının sistematik yönetilmesini destekler. Sertifika, mevzuata uygunluk garantisi değildir.
Lojistik, Ulaştırma ve Dağıtım
Forklift, yükleme-boşaltma ve araç hareketleri gibi risklerin tutarlı biçimde değerlendirilmesine yardımcı olur.
Savunma, Havacılık ve Kamu
Bazı savunma, havacılık ve kamu alımlarında ISO 45001 şartı bulunabilir. Kesin koşul ilgili şartnameden doğrulanmalıdır.
ISO 45001 İçin Gerekenler ve MEGACERT Hizmet Kapsamı
Kuruluşun kapsamını belirlemesi; tehlikeleri, riskleri ve yasal şartları değerlendirmesi; süreçlerini uygulaması; çalışan katılımını sağlaması; iç tetkik ve yönetimin gözden geçirmesini tamamlaması gerekir. MEGACERT'in bu sayfadaki rolü hazırlık ve belgelendirme süreci koordinasyonudur; denetim ve bağımsız belgelendirme kararı yetkili belgelendirme kuruluşuna aittir.
Boşluk Analizi (Gap Analysis)
Mevcut ISG sisteminiz ISO 45001:2018 gereksinimleriyle karşılaştırılır. Eksik prosedürler ve dokümantasyon boşlukları raporlanır.
Risk Değerlendirme ve Tehlike Tanımlama
Saha genelinde tüm tehlike kaynakları sistematik olarak tanımlanır ve derecelendirilir. Görev bazlı risk matrisi hazırlanır.
Dokümantasyon Sistemi
ISG politikası, prosedürler, acil durum planları ve iş talimatları hazırlanır. Gerçek operasyonlarınızı yansıtır.
Personel Eğitimi
Üst yönetimden saha çalışanına tüm seviyelerde ISO 45001 farkındalık eğitimi verilir.
İç Tetkik ve Yönetim Gözden Geçirmesi
Belgelendirme tetkikinden önce sistem iç tetkikle doğrulanır. Bulgular üst yönetim tarafından değerlendirilir.
Belgelendirme Tetkiki Koordinasyonu
Kuruluş seçimi, başvuru ve denetim planlama adımları MEGACERT tarafından koordine edilir. Denetçi bulgularını raporlar; uygunsızlıklar program kurallarına göre ele alındıktan sonra sertifika kararı denetimden bağımsız yetkili personel tarafından verilir.
ISO 45001'i Uygulamak ile Akredite Sertifika Almak Aynı Şey mi?
Hayır. Bir kuruluş ISO 45001 şartlarını kendi yönetim sisteminde uygulayabilir; akredite sertifika ise bu sistemin bağımsız bir belgelendirme kuruluşu tarafından üçüncü taraf uygunluk değerlendirmesine tabi tutulmasıyla düzenlenebilir. ISO standartları yayımlar, sertifika vermez. ISO sertifikasyon rehberi
Uygulama ve hazırlık
Kapsam, riskler, yasal şartlar, süreçler, çalışan katılımı, dokümante bilgiler, iç tetkik ve yönetimin gözden geçirmesi kuruluş tarafından uygulanır. Hazırlık desteği alınması sertifika garantisi oluşturmaz.
Bağımsız belgelendirme
Yetkili belgelendirme kuruluşu başvuruyu inceler, denetimi planlar, bulguları değerlendirir ve denetimden bağımsız personelle belgelendirme kararı verir. Tarafsızlık, ISO/IEC 17021-1 kapsamında temel ilkedir.
Aşama 1, Aşama 2, Uygunsuzluk ve Belgelendirme Kararı
Belgelendirme yalnız saha ziyaretinden ibaret değildir. Kuruluşun hazırlığı, sistemin uygulanması, bulguların kapatılması ve bağımsız karar birbirinden ayrılmış adımlardır.
Aşama 1
Kapsam, dokümante bilgiler, lokasyonlar, yasal şartların belirlenmesi ve Aşama 2'ye hazırlık değerlendirilir.
Aşama 2
Yönetim sisteminin sahadaki uygulaması, prosesler, kayıtlar, çalışan katılımı ve etkinlik denetlenir.
Uygunsuzluklar
Tespitler program kurallarına göre sınıflandırılır. Kuruluş kök neden, düzeltme ve düzeltici faaliyet kanıtlarını sunar.
Bağımsız karar
Denetimi gerçekleştirmeyen yetkili personel dosyayı inceler. Karar olumluysa sertifika düzenlenebilir.
Neden MEGACERT?
MEGACERT; kapsamın netleştirilmesi, hazırlık planı, dokümantasyon ve belgelendirme süreci koordinasyonunu kuruluşun sektörüne ve mevcut sistem düzeyine göre yapılandırır. ISO 45001 için UAF, TÜRKAK veya diğer akreditasyon rotalarının kullanılabilirliği; sertifikayı düzenleyecek belgelendirme kuruluşunun güncel kapsamına, hedef ülkeye ve müşteri/ihale kabul şartına bağlıdır. MEGACERT, proje bazında uygun seçeneklerin karşılaştırılması ve başvuru koordinasyonunda destek sağlar; belirli bir yetkilendirme veya kapsam ilişkisi teklif tarihinde ilgili akreditasyon kurumu ile belgelendirme kuruluşunun birincil resmî kayıtlarından doğrulanmalıdır.
Eski OHSAS Tabanlı Sistemlerin Uyarlanması
Eski OHSAS tabanlı yönetim sistemlerinin ISO 45001 şartlarına uyarlanması için hazırlık desteği sağlanabilir. Mevcut sistem kayıtları ile güncel şartlar arasındaki farklar incelenir.
Sektöre Özel Gap Analizi
Sektörünüze, tehlike sınıfınıza ve mevcut ISG altyapınıza göre özelleştirilmiş analiz. Gereksiz iş yükü olmadan hedefli hazırlık.
Entegre Sistem Mimarisi
ISO 9001 veya ISO 14001 belgeniz varsa ISO 45001 sistemi mevcut yönetim sisteminizin üzerine inşa edilir.
Belge Sonrası Sürekli Destek
Gözetim hazırlığı, sistem güncellemeleri ve iç tetkik desteği talep edilen kapsama göre ayrıca planlanabilir.
Belgelendirme Ne Kadar Sürer?
Sabit bir süre yoktur. Aşağıdaki süreler MEGACERT'in teklif veya piyasa ortalaması iddiası değil, hazırlık adımlarını planlamak için kullandığı yön gösterici senaryodur. Kesin takvim; çalışan sayısı, İSG risk karmaşıklığı, vardiya, lokasyon, geçici sahalar, kapsam ve mevcut sistem düzeyine göre belirlenir. Akredite denetim süresi belgelendirme kuruluşu tarafından IAF MD5:2023, Issue 4, Version 3 ve ilgili program kuralları kullanılarak hesaplanır.
| Aşama | Süre | İçerik |
|---|---|---|
| 1. Ön Değerlendirme | 3–5 gün | Kapsam, mevcut durum, tahmini süre/bütçe |
| 2. Gap Analizi | 1–2 hafta | ISO 45001 gereksinim karşılaştırması, eksik alan raporu |
| 3. Dokümantasyon | 3–5 hafta | Politika, prosedür, risk matrisi, iş talimatları |
| 4. Uygulama ve Eğitim | 4–6 hafta | Sistem devreye alma, personel eğitimi |
| 5. İç Tetkik | 1–2 hafta | Sistematik iç denetim, uygunsuzluk giderme |
| 6. Yönetim Gözden Geçirmesi | 3–5 gün | Üst yönetim değerlendirmesi, hedef revizyonu |
| 7. Belgelendirme Tetkiki | Kuruluşa özel | Aşama 1 doküman incelemesi, Aşama 2 uygulama denetimi ve bağımsız karar süreci |
İhale tarihiniz mi var? Hızlandırılmış planlama ancak mevcut sistem düzeyi, zorunlu uygulama kayıtları ve belgelendirme kuruluşunun uygunluğu değerlendirildikten sonra taahhüt edilebilir.
ISO 45001 Maliyetini Neler Belirler?
ISO 45001 için tek ve sabit fiyat yoktur. Etkin çalışan sayısı, risk karmaşıklığı, vardiyalar, lokasyonlar, geçici sahalar, faaliyet kapsamı, denetim ekibinin yetkinliği ve seçilen akreditasyon kapsamı denetim süresini ve maliyeti etkiler. Sistem kurulumu, dokümantasyon, eğitim ve iç tetkik desteği ayrı kapsamlandırılır ve ayrıca fiyatlandırılır.
Kuruluş yapısı
Etkin çalışan sayısı, vardiyalar, lokasyonlar ve geçici sahalar değerlendirilir.
İSG karmaşıklığı
Faaliyetlerin risk düzeyi, prosesler, yasal şartlar ve dışarıda yürütülen çalışmalar dikkate alınır.
10 çalışanlı kuruluş
Tek lokasyon ve tek vardiya süreyi sadeleştirebilir; yüksek riskli faaliyet veya dış sahalar çalışan sayısından bağımsız olarak süreyi artırabilir.
50 çalışanlı kuruluş
Birden fazla proses, vardiya, yüklenici ve bölüm örneklemesi denetim planının kapsamını genişletebilir.
250 çalışanlı kuruluş
Çok lokasyonlu yapı, merkezi fonksiyonlar, geçici sahalar ve vardiya örneklemesi ayrıca değerlendirilir; yalnız toplam çalışan sayısıyla karar verilmez.
Akreditasyon ve ISO 45001 Sertifikası Nasıl Doğrulanır?
Teklifte logoya bakmak yeterli değildir. Sertifikayı düzenleyecek kuruluşun tam unvanını, ilgili ISO 45001 kapsamını ve sertifika doğrulama kanalını kontrol edin. ISO da sertifikasyonun dış belgelendirme kuruluşlarınca yapıldığını açıklar. ISO sertifikasyon rehberi
- Sertifikayı düzenleyen belgelendirme kuruluşunun tam ticari unvanını isteyin.
- Akreditasyon kurumunun resmî dizininde kuruluşun ISO 45001 kapsamını doğrulayın.
- Sertifika üzerindeki kapsam, adres ve kuruluş unvanının teklif ve denetlenen faaliyetlerle uyumunu kontrol edin.
- Belge numarasını düzenleyen kuruluşun doğrulama sisteminde ve mevcutsa uluslararası dizinde sorgulayın.
- Bir ihaleye sunulacaksa akreditasyon kabul koşulunu şartname makamından yazılı olarak teyit edin.
Teklif alırken sorulacak 7 soru
- Sertifikayı hangi tüzel kişilik düzenleyecek?
- Bu kuruluşun ISO 45001 kapsamı hangi resmî dizinde görülebilir?
- Teklifte Aşama 1, Aşama 2 ve karar süreci ayrı mı?
- Denetçi-gün hesabında çalışan, vardiya, risk ve lokasyonlar nasıl ele alındı?
- Ulaşım, KDV, gözetim ve yeniden belgelendirme dahil mi?
- Hazırlık/danışmanlık ile bağımsız belgelendirme birbirinden ayrılmış mı?
- Sertifika numarası hangi sistemden doğrulanacak?
Diğer Standartlarla İlişkisi
ISO 45001, uyumlaştırılmış yönetim sistemi yapısı sayesinde diğer ISO standartlarıyla entegre edilebilir.
Kaynaklar ve Editoryal Açıklama
Bu içerik MEGACERT Belgelendirme Ekibi tarafından hazırlanmıştır. Sayfa en son 2 Ağustos 2026 tarihinde anlamlı olarak güncellenmiştir. İçeriğin teknik gözden geçirmesi Eren İŞMAN (MEGACERT) tarafından yapılmıştır. Gerçek ilk yayın tarihi doğrulanamadığı için eklenmemiştir.
- ISO 45001:2018 resmî standart kaydı
- ISO 45001:2018/Amd 1:2024 iklim değişikliği tadili
- ISO/DIS 45001 geliştirme kaydı
- ISO sertifikasyon rehberi: ISO sertifika düzenlemez
- ISO/IEC 17021-1 tarafsızlık ve belgelendirme kuruluşu şartları
- IAF MD21 OHSAS 18001 geçiş düzenlemesi
- IAF MD5:2023 denetim süresi yaklaşımı
- Global Accreditation Cooperation Incorporated başlangıç duyurusu
- 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
Merak Edilenler
ISO 45001 belgesi almak zorunlu mu?
OHSAS 18001 belgem varsa ne yapmalıyım?
Küçük işletmeler ISO 45001 alabilir mi?
ISO 45001 ve ISO 9001 birlikte belgelendirilebilir mi?
ISO 45001 sertifikası her yıl yenilenir mi?
ISO 45001 belgelendirme maliyeti ne kadardır?
ISO 45001 Belgesinin Faydaları
Bazı İhalelerde Ön Yeterlilik Kriteri Olabilir
Bazı kamu ve özel sektör alımlarında ISO 45001 sertifikası ön yeterlilik veya tedarikçi değerlendirme kriteri olabilir. Kabul koşulları her şartnamede ayrıca doğrulanmalıdır.
İş Kazası Risk ve Maliyetlerinin Yönetimini Destekleyebilir
Sistematik tehlike belirleme, operasyonel kontrol ve olay inceleme süreçleri iş kazalarının önlenmesine katkı sağlayabilir. Sonuçlar, sistemin fiilen uygulanmasına bağlıdır ve belirli bir maliyet düşüşü garanti edilmez.
Yasal Şartların Sistematik Yönetimini Destekler
ISO 45001, kuruluşun uygulanabilir İSG yükümlülüklerini belirlemesi ve izlemesi için bir yönetim çerçevesi sunar. Sertifika, 6331 sayılı Kanun'a tam uyum kanıtı veya resmî denetim sonucu garantisi değildir.
Çalışan Güveni ve Katılımını Destekleyebilir
Çalışanların danışma ve katılım süreçlerine dahil edilmesi, İSG kültürünü ve güven ilişkisini destekleyebilir. Sertifika tek başına çalışan memnuniyetini veya bağlılığını kanıtlamaz.
ISO 9001 ve ISO 14001 ile Entegre Çalışır
Ortak yönetim sistemi yapıları sayesinde ISO 9001 ve ISO 14001 ile entegre sistem kurulabilir. Olası süre ve maliyet avantajı entegrasyon düzeyine göre ayrıca hesaplanır; garanti değildir.
Bağımsız Uygunluk Değerlendirmesini Gösterebilir
Akredite ISO 45001 sertifikası, kuruluşun İSG yönetim sisteminin bağımsız olarak değerlendirildiğini gösterebilir. Her müşteri ve tedarik zinciri kendi kabul koşullarını uygular.
ISO 45001 Sürecinde Sık Yapılan Hatalar
ISO 45001 Belgesi İçin
İlk Adımı Atın
İhale tarihiniz varsa mevcut sistemin hazır olma durumu, gerekli uygulama kayıtları ve bağımsız belgelendirme kuruluşunun müsaitliği değerlendirilerek uygulanabilir bir plan oluşturulur; sertifikasyon süresi garanti edilmez.
Ücretsiz Ön Değerlendirme
Sektörünüzü, çalışan sayınızı ve mevcut ISG altyapınızı paylaşın. Kapsam ve maliyet aralığını ücretsiz belirliyoruz.
Hemen Başla →Doğrudan Proje Başlangıcı
İhale tarihiniz varsa veya eski OHSAS tabanlı sisteminizi ISO 45001 şartlarına uyarlamak istiyorsanız mevcut durum analiziyle planlamaya başlanabilir.
Bizi Arayın →